Το Σφυρί
Το σφυρί είναι από τα πιο ξεκάθαρα σχήματα που σχηματίζει το κατακάθι μέσα στο φλιτζάνι, γιατί ο λαβός του και το κεφάλι του διακρίνονται εύκολα, σαν να τα ζωγράφισε χέρι. Όποιος το βρει στο φλιτζάνι του, μπαίνει σε μια περίοδο όπου τα πράγματα δεν έρχονται μόνα τους· χτίζονται με το χέρι, με κόπο, με χτυπήματα ένα-ένα. Δεν είναι σύμβολο τύχης. Είναι σύμβολο δουλειάς.
Στις παλιές γειτονιές, όταν η γιαγιά αναποδογύριζε το φλιτζάνι στο πιατάκι και το άφηνε να κρυώσει, το σφυρί έβγαινε συχνά σε ανθρώπους που πάλευαν με δουλειά, με χρέος, με σπίτι που χτίζεται σιγά-σιγά. Δεν προμηνύει καταστροφή. Προμηνύει προσπάθεια που, αν κρατήσει το χέρι σταθερό, φέρνει αποτέλεσμα.
Έχει όμως και τη σκοτερή του όψη. Το σφυρί χτυπά, και ό,τι χτυπά, κάπου σπάει για να φτιαχτεί αλλού. Γι' αυτό πολλές φορές δείχνει μια σύγκρουση, μια διαφωνία που πρέπει να 'σφυρηλατηθεί' -να μιλήσει κανείς ανοιχτά, να τη λύσει με τα λόγια όσο ακόμα αντέχεται, πριν σκληρύνει.
Θέση μέσα στο φλιτζάνι
Κοντά στο χείλος, το σφυρί μιλάει για το τώρα· η δουλειά ή η σύγκρουση είναι μπροστά σου, θα τη ζήσεις σε λίγες μέρες. Στη μέση του φλιτζανιού, δείχνει κάτι που ήδη κρατάει καιρό -μια προσπάθεια που βρίσκεσαι στη μέση της, χωρίς να έχεις δει ακόμα το τέλος της. Στον πάτο, το σφυρί βαραίνει· εκεί μιλάει για παλιό κόπο, για κάτι που έχει ήδη χτίσει τα θεμέλια της ζωής σου, καλά ή άσχημα, και δεν αλλάζει εύκολα. Κοντά στο χερούλι, η δουλειά αυτή αγγίζει το σπίτι, την οικογένεια -όχι ξένους.
Μέγεθος και καθαρότητα
Ένα σφυρί μεγάλο και καθαρό, με το κεφάλι του βαρύ και τον λαβό ίσιο, λέει πως η δύναμη σου είναι αρκετή για ό,τι έρχεται· θα το φέρεις σε πέρας. Όταν είναι μικρό ή θολό, σχεδόν σκορπισμένο, δείχνει κόπο που ίσως πάει χαμένος, ή σύγκρουση που δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει μέσα σου τι θέλεις να κάνεις γι' αυτήν. Ένα σφυρί σπασμένο στη μέση -κάτι σαν δύο κομμάτια που κάποτε ήταν ένα- δείχνει προσπάθεια που κόπηκε στη μέση, δουλειά που άφησες ή σχέση που έσπασε πριν χτιστεί καλά.
Σύμβολα που το αλλάζουν
- Σφυρί με σπίτι δίπλα: η δουλειά αφορά το ίδιο σου το σπίτι ή την οικογένεια, όχι τη δουλειά σου
- Σφυρί με φίδι: η σύγκρουση κρύβει προδοσία, χτύπημα από άνθρωπο που δεν το περιμένεις
- Σφυρί με κλειδί: ο κόπος σου θα σου ανοίξει πόρτα που ήταν κλειστή καιρό
- Σφυρί με σταυρό: η προσπάθεια έχει τίμημα, μα θα σε βγάλει ασπροπρόσωπο
- Σφυρί δίπλα σε άγκυρα: η δουλειά σε κρατάει στη θέση σου, δεν σε αφήνει να προχωρήσεις αλλού ακόμα
Ό,τι λέγεται από στόμα σε στόμα
Λένε οι γριές πως το σφυρί στο φλιτζάνι είναι οιωνός καλός για όποιον δεν φοβάται τη δουλειά, γιατί «το σφυρί δεν χτυπά χέρι που δεν κρατά κάτι». Αν το χέρι χαλαρώσει και αφήσει τον κόπο στη μέση, το σχήμα δείχνει προσπάθεια που πάει χαμένη· αν κρατήσει σταθερό ίσαμε το τέλος, λένε πως αυτό που χτίζεις θα στέκεται όταν όλα τα άλλα θα έχουν πια γκρεμιστεί.