Η Σκάλα

Η σκάλα σχηματίζεται σπάνια με τόση καθαρότητα ώστε να μην αφήνει αμφιβολία, και όταν εμφανιστεί στο κατακάθι, όποιος ξέρει να διαβάζει φλιτζάνι σταματάει και κοιτάζει δεύτερη φορά. Είναι σκαλοπάτια που ανεβαίνουν, το ένα πάνω από το άλλο, φτιαγμένα από τα ίδια τα κατακάθια που κάθισαν έτσι όπως αναποδογύρισε το φλιτζάνι. Δεν είναι σύμβολο που κάθεται ήσυχο· δείχνει κίνηση προς τα πάνω, πάντα προς τα πάνω.

Ό,τι λέει η σκάλα, το λέει για θέση κοινωνική, για δουλειά, για το πώς σε βλέπουν οι άλλοι. Προβιβασμός που έρχεται, όνομα που ακούγεται πιο ψηλά, πόρτα που ανοίγει σε κύκλο που πριν σε κρατούσε έξω. Δεν είναι τυχαίο ότι μοιάζει με κάτι που ανεβαίνεις με τα πόδια σου, βήμα-βήμα· έτσι ακριβώς δουλεύει και αυτό που φέρνει.

Η θέση της μέσα στο φλιτζάνι

Σκάλα κοντά στο χείλος του φλιτζανιού μιλάει για ό,τι είναι έτοιμο να συμβεί, μέσα στις επόμενες μέρες ή εβδομάδες· η ανέλιξη είναι προ των πυλών, σχεδόν χέρι-χέρι με το σήμερα. Στη μέση του φλιτζανιού, η σκάλα δείχνει δρόμο που ήδη περπατάς, ανηφόρα που βρίσκεσαι στη μέση της, ούτε στην αρχή ούτε στο τέλος. Κοντά στον πάτο, η ιστορία αλλάζει· εκεί η σκάλα μιλάει για ρίζες, για κάτι που ξεκίνησε παλιά και τώρα φτάνει στην επιφάνεια, ή για ανέλιξη που θα χρειαστεί χρόνο να φανεί, θεμέλιο πριν από τον όροφο.

Μέγεθος και καθαρότητα

Σκάλα με σκαλοπάτια που φαίνονται καθαρά, χωρίς να σβήνουν το ένα μέσα στο άλλο, λέει ανέλιξη σταθερή, βήματα που κρατάνε. Όσο πιο ψηλή η σκάλα, τόσο πιο μεγάλη η αλλαγή θέσης που έρχεται· μικρή σκάλα με δυο-τρία σκαλοπάτια μιλάει για μικρή προαγωγή, για ένα βήμα και τίποτα παραπάνω προς το παρόν. Αν τα σκαλοπάτια είναι θολά, σχεδόν λιωμένα μέσα στο κατακάθι, η ανέλιξη θα έρθει με κόπο, με σκαλοπάτια που τρίζουν κάτω από το πόδι.

Τι αλλάζει η παρέα των άλλων συμβόλων

Η σκάλα δεν διαβάζεται ποτέ μόνη· ό,τι στέκεται δίπλα της αλλάζει το βάρος της.

• Δίπλα σε αστέρι: η ανέλιξη έρχεται με τύχη που δεν την περίμενες, σαν να σου την έδωσαν χωρίς να την παλέψεις
• Δίπλα σε φίδι: κάποιος θα προσπαθήσει να σου κόψει το σκαλοπάτι, να σε γλιστρήσει προς τα πίσω
• Δίπλα σε κλειδί: η πόρτα που ανοίγει με την ανέλιξη είναι πόρτα που την κρατούσαν κλειστή επίτηδες
• Δίπλα σε πουλί: τα νέα για την προαγωγή έρχονται γρήγορα, σχεδόν χωρίς προειδοποίηση
• Δίπλα σε σταυρό: η ανέλιξη κρύβει και κάποιο βάρος, τιμή που έρχεται μαζί με ευθύνη

Η παράδοση λέει

Οι γριές που κάθονταν στο τραπέζι της κουζίνας με το φλιτζάνι στο χέρι έλεγαν πάντα το ίδιο πράγμα για τη σκάλα: «όποιος τη βλέπει, ν' ανάψει κερί», γιατί η ανέλιξη που δείχνει το φλιτζάνι δεν έρχεται μόνη της, θέλει και λίγη ευχή να την κρατήσει. Πίστευαν ακόμα πως αν η σκάλα φαίνεται να γυρίζει, να στρίβει μέσα στο φλιτζάνι σαν σκάλα σπιτιού παλιού, η ανέλιξη θα έρθει από μέρος που δεν το περιμένεις καθόλου, όχι από τον δρόμο που κοιτάς εσύ.

Ο οιωνός της σκάλας δεν είναι ποτέ κενός λόγος· είναι σχήμα που το φλιτζάνι διάλεξε να πάρει, και σε όποιον το διαβάζει σωστά, του δείχνει πού πατάει το πόδι του τώρα και πού θα πατήσει μετά.