Καμπάνα

Η καμπάνα είναι σχήμα που δεν αφήνει αμφιβολία όταν εμφανιστεί καθαρά στο φλιτζάνι: κάτι θα σημάνει, κάτι θα φτάσει χωρίς να το περιμένεις. Δεν μιλάει για αργές, σταδιακές εξελίξεις, όπως άλλα σύμβολα του κατακαθιού· μιλάει για τη στιγμή που χτυπάει η πόρτα, που χτυπάει το τηλέφωνο, που ένα χαρτί φτάνει στα χέρια σου χωρίς προειδοποίηση. Είναι ο οιωνός της είδησης, όχι της αναμονής.

Στο τραπέζι, όσοι ξέρουν να διαβάζουν φλιτζάνι κοιτάζουν πρώτα πού κάθεται η καμπάνα, γιατί εκεί κρίνεται αν πρέπει να χαμογελάσεις ή να σφίξεις τα δόντια. Δεν είναι σύμβολο αδιάφορο· φέρνει πάντα κάτι μαζί του, καλό ή βαρύ, και σπάνια μένει χωρίς απάντηση για πολύ καιρό.

Η θέση μέσα στο φλιτζάνι

Κοντά στο χείλος, εκεί που το φως πέφτει πρώτο όταν αναποδογυρίζεις το φλιτζάνι, η καμπάνα φέρνει χαρούμενο μαντάτο· ένα τηλεφώνημα που περίμενες χωρίς να το ξέρεις, μια πρόταση, μια επιστροφή. Στη μέση, ανάμεσα σε χείλος και πάτο, η είδηση είναι ουδέτερη ακόμα, στο χέρι της μοίρας να γυρίσει προς τα καλά ή τα άσχημα· εκεί χρειάζεται να διαβαστεί μαζί με τα γειτονικά σχήματα για να βγει νόημα. Στον πάτο, όμως, εκεί που κατέβηκε το βαρύ κατακάθι, η καμπάνα προειδοποιεί· η είδηση θα είναι δυσάρεστη, ίσως θάνατος, ίσως χαμός, ίσως απλά ένα χτύπημα που δεν το περιμένεις να πονέσει τόσο.

Μέγεθος και καθαρότητα του σχήματος

Μια καμπάνα μεγάλη και καλοσχηματισμένη, με το περίγραμμά της να κλείνει χωρίς να σβήνει, μιλάει για είδηση που θα αλλάξει πραγματικά κάτι στη ζωή σου· όχι απλή κουβέντα, αλλά γεγονός με βάρος. Μικρή και ελαφρώς θαμπή, δείχνει νέα μικρής σημασίας, κάτι που θα σε κάνει να σηκώσεις το φρύδι για μια στιγμή και τίποτα παραπάνω. Αν το σχήμα είναι σπασμένο, με το κατακάθι να γλιστράει από τη μια πλευρά σαν να λύγισε το χέρι που κράτησε το φλιτζάνι, η είδηση θα φτάσει, αλλά καθυστερημένη ή στρεβλωμένη, όχι όπως αρχικά ειπώθηκε.

Σύμβολα που αλλάζουν το νόημά της

Η καμπάνα δεν διαβάζεται ποτέ μόνη, γιατί ό,τι στέκεται δίπλα της γέρνει την πλάστιγγα:

• Δίπλα σε γράμμα ή φάκελο: η είδηση θα έρθει γραπτή, όχι προφορική
• Δίπλα σε καρδιά: αφορά ερωτικό ή οικογενειακό πρόσωπο
• Δίπλα σε σταυρό: η προειδοποίηση βαραίνει, ειδικά αν η καμπάνα είναι στον πάτο
• Δίπλα σε πουλί: το νέο έρχεται από μακριά, από ταξίδι ή από κάποιον που έλειψε
• Δίπλα στο χερούλι: η είδηση αγγίζει άμεσα το ίδιο το πρόσωπο που πίνει τον καφέ, όχι κάποιον τρίτο

Η παράδοση του τραπεζιού

Οι γυναίκες που έμαθαν την καφεμαντεία από τις μανάδες τους λένε πως δυο καμπάνες στο ίδιο φλιτζάνι σημαίνουν πως η είδηση θα έρθει δύο φορές, σαν ηχώ, πρώτα ως φήμη και ύστερα ως αλήθεια. Και υπάρχει ένα ρητό που ακόμα λέγεται στα χωριά, σιγανά, καθώς γυρίζουν το φλιτζάνι στο χέρι: «καμπάνα στον πάτο, μαντάτο στην πόρτα» — γιατί η κακή είδηση, λένε, δεν στέλνει ποτέ γράμμα πρώτα, χτυπάει κατευθείαν.