Çan

Çan, telvenin en dikkat çeken şekillerindendir; falcının gözü ona hemen takılır, çünkü hattı yuvarlak ve nettir, bir kulak gibi durur fincanın içinde. Anlamı tektir ve değişmez: beklenmedik bir haber gelecektir. Bu haberin kapıyı nasıl çalacağını, hangi tonda geleceğini belirleyen şey ise çanın fincanın neresinde durduğudur.

Kahve falında yer, her zaman zamanın ve şiddetin göstergesidir. Çan da bu kuraldan azade değildir. Ağza yakın bir çan sevindirir, dibe çöken bir çan ise uyarır. Aynı şekil, iki ayrı sözdür; falcı önce nerede olduğuna bakar, sonra ne dediğine.

Ağızda, Ortada, Dipte

Fincanın ağzına yakın duran çan, kapıya gelen iyi bir haberdir; bir mektup, bir telefon, beklenmedik bir ziyaretçi. Bu haber gecikmez, günler içinde gelir. Ortada duran çan ise henüz yolda olan, şekli belirsiz bir haberdir; ne tam iyi ne tam kötü, falcı burada telvenin eğimine ve kıvrımına bakarak yorumu tamamlar. Dipte, kulpun karşısında ya da kulpun altında oturan çan ise ağırdır; kötü bir haberin, bir kaybın ya da can sıkıcı bir sürprizin habercisidir. Dipteki çan çoğu zaman kişinin kendi eliyle davet ettiği bir haberdir, uzaktan gelen değil, içeriden çıkan bir sarsıntıdır.

Büyüklüğü ve Netliği

Küçük ve dağınık bir çan, ufak tefek bir haberdir; günlük hayatın içinde eriyip gider, üzerinde durulmaz. Büyük, kenarları belirgin, sapı bile seçilen bir çan ise hayatı değiştirecek bir haberdir. Telvenin akışkanlığı da önemlidir: çanın hattı net ve kesikse haber çabuk gelir; kenarları bulanık, yayılmış ise haber ağırdan alır, belki haftalarca ortada dolaşır.

Yanındaki Şekiller

• Çanın yanında kuş varsa, haber çok uzaktan, belki denizaşırı bir yerden gelir.
• Yıldız yakınsa, haber sevinci ikiye katlar; ağızdaki çan için bu güzel bir eşleşmedir.
• Yılan görünüyorsa, dipteki çanın kötü haberine bir ihanet ya da hile karışır.
• Ev şekli çanın hemen altındaysa, haber aile içinden, kapıdan içeri girecek biri üzerinden gelir.
• Çizgiler çana doğru uzanıyorsa, haberin yolda olduğu, henüz eve varmadığı anlaşılır.

Falcının Dilinden

Eski falcılar çanı gördüklerinde fincanı biraz döndürür, ışığa tutar, ikinci bir bakış atarlar; çünkü çan, tek başına konuşmayan, çevresiyle birlikte anlam kazanan bir şekildir. “Çan çalmış, haber gelmiş” derler kapatırken, ve genelde beklemezler; çan gördükleri fincanın sahibine haberin günler içinde geleceğini söylerler, ay içinde değil. Bu sabırsızlık, çanın kendi doğasındandır: o, yavaş yavaş biriken değil, birden çalan bir şeydir.